Hey man. Ergens rond je twaalfde of dertiende verscheen het ineens: een paar donkere haartjes die er de week ervoor nog niet waren. Daarna ging het hard. En sindsdien heb je er waarschijnlijk vooral over nagedacht in termen van "wat doe ik ermee", niet "waarom zit het er". Toch is dat een goede vraag, want de evolutie doet weinig voor niks. Hieronder de echte verklaringen, de hardnekkige mythes en het antwoord op de vraag die eigenlijk iedereen stelt: moet ik het laten staan?

Wat schaamhaar daar doet.

De eerlijke wetenschappelijke stand van zaken: niemand weet het honderd procent zeker, maar er zijn drie theorieën die elkaar niet uitsluiten en samen een aardig verhaal vertellen.

• Het is een stootkussen. Je kruis is een plek waar huid tegen huid wrijft, bij lopen, bij sporten en vooral bij seks. Haar werkt daar als een laagje smeermiddel: het vangt de wrijving op zodat je huid niet schuurt. Vraag maar aan iedereen die ooit zonder haar en zonder voorbereiding een lange wandeling in een strakke broek heeft gemaakt.
• Het is een geurverspreider. Rond je kruis zitten speciale zweetklieren, apocriene klieren, die een ander soort zweet maken dan de rest van je lijf. Dat zweet bevat stoffen die bacteriën omzetten in jouw persoonlijke lichaamsgeur. Haar houdt die geur vast en verspreidt hem. Ooit was dat een signaal naar potentiële partners: volwassen, gezond, beschikbaar. Tegenwoordig noemen we het vooral "even douchen".
• Het is een bewaker. Net als je wimpers en je neusharen houdt schaamhaar vuil, stof en een deel van de bacteriën op afstand van gevoelige openingen. Een barrière dus, al is die bij een mens die dagelijks doucht en een boxer draagt behoorlijk overbodig geworden.

Waarom groeit het niet tot je knieën?

Je hoofdhaar kan meters lang worden. Je schaamhaar stopt na een paar centimeter. Dat is geen toeval, dat is de groeicyclus. Elk haartje heeft een groeifase, een rustfase en een uitvalfase. Bij hoofdhaar duurt de groeifase jaren. Bij schaamhaar hooguit een paar maanden. Daarna valt het uit en begint het haarzakje opnieuw. Het resultaat: een maximale lengte die je nooit overschrijdt, hoe lang je het ook laat staan. De evolutie heeft er met andere woorden zelf een trimmer in gebouwd. Alleen een trage.

Waarom kroest het?

Steil hoofdhaar, kroezend schaamhaar: bijna iedereen heeft het. De verklaring zit in het haarzakje. Haar dat uit een rond zakje groeit, wordt steil. Haar dat uit een plat, ovaal zakje groeit, draait om zijn eigen as en krult. De haarzakjes in je kruis zijn platter en liggen schuiner in de huid dan die op je hoofd, en de haren zelf zijn dikker en stugger. Combineer dat en je krijgt precies het krullende, veerkrachtige haar dat je kent. Die stugheid is overigens geen ontwerpfout: dikker haar vangt meer wrijving op en houdt beter stand. Zie theorie één.

Ook de kleur kan afwijken van je hoofdhaar, vaak is het donkerder. Dat komt door een andere verhouding van pigmenten in de haarzakjes. En ja, het wordt grijs. Soms eerder dan je hoofdhaar, soms later. Daar is niks aan te doen en niks mis mee.

Drie mythes die mogen verdwijnen.

1. "Scheren maakt het dikker" Nee. Een afgeschoren haar heeft een stompe punt in plaats van een dun uitlopende, waardoor het stoppelig aanvoelt en donkerder lijkt. Het haarzakje zelf verandert niet. Dikte, kleur en groeisnelheid worden bepaald door je genen en je hormonen, niet door je scheermes.
2. "Schaamhaar is vies" Het haar zelf niet. Wat wel waar is: haar houdt zweet en vocht vast, en daar houden bacteriën van. Lang haar plus weinig wassen is dus een geurrecept. Kort haar plus dagelijks wassen is dat niet. Het verschil zit in wat je ermee doet, niet in het haar.
3. "Zonder schaamhaar ben je kwetsbaarder" De barrièrefunctie is echt, maar bij een mens die dagelijks doucht is het effect te verwaarlozen. Wat wél aandacht vraagt bij scheren, zijn wondjes en ingegroeide haren. Dat is een techniekprobleem, geen reden om alles te laten staan. Hoe je het zonder schade doet, lees je in onze gids schaamhaar scheren.

Dus: laten staan of niet?

Jouw keuze, en niets anders. De functies die schaamhaar ooit had, vervul je tegenwoordig met een douche, een boxer en een deodorant. Er is geen gezondheidsreden om het te laten staan en geen gezondheidsreden om het weg te halen. Wat er wel is: comfort, gevoel en hoe jij jezelf het liefst ziet.

Veelgestelde vragen.

Meer weten over het gazon?

Alles over trimmen, scheren, stijlen en verzorgen staat in onze complete gids schaamhaar scheren. Last van rode bultjes na het scheren? Dan is dit je artikel: ingegroeide haren in je schaamstreek. En hoe je de hele zone fris houdt, van wassen tot deodorant, lees je in de ultieme gids voor mannenhygiëne.